Bir sabah camda iki üç küçük salyangoz görürsün, bir ay sonra her yaprakta onlarca. Akvaryuma salyangoz genelde yeni bir bitkiyle, yumurta halinde gelir ve koşullar uygunsa çok hızlı çoğalır.
Önce şunu söyleyeyim: birkaç salyangoz zararlı değildir, hatta yemi ve yosunu temizler. Sorun, sayılarının patlamasıdır; bu da çoğu zaman tankta fazla yem olduğunun işaretidir. Bu yazıda akvaryumda salyangozu nasıl kontrol altına alacağını, ilaç kullanmadan anlatıyorum.
Hangi salyangoz bu?
Akvaryumlarda en sık görülen “istenmeyen” salyangozlar üç türdür: kesecik salyangozu (Physa), boru şeklinde kabuklu Malezya kum salyangozu ve yassı spiral kabuklu ramshorn. Üçü de hızlı ürer ve bitkiyle taşınır.
Bunların yanında bilerek eklenen salyangozlar da var: nerit salyangozu yosun yer ve tatlı suda üremez; Malezya kum salyangozu ise kumu havalandırır. Yani her salyangoz düşman değildir.
- Kesecik (Physa): sivri, ince kabuk; çok hızlı ürer.
- Ramshorn: yassı spiral kabuk; bitki artığı ve yosun yer.
- Malezya kum salyangozu: kumun içinde yaşar, kumu havalandırır.
- Nerit: yosun yer, tatlı suda çoğalmaz.
Salyangoz neden birden çoğalır?
Salyangoz nüfusu yem miktarına göre büyür. Dibe çöken yem, çürüyen bitki yaprakları ve fazla yosun salyangoz için sınırsız bir sofradır. Sayı birkaç haftada patladıysa ilk bakman gereken yer yem miktarıdır.
Bu yüzden salyangoz sorunu aslında bir uyarıdır: aynı fazla besin, yosunu ve kötü kokuyu da besler. Doğru porsiyonu yem miktarı yazısında anlattım.
İlaçsız kontrol yöntemleri
İlk adım yemi azaltmaktır: balıklara iki dakikada bitecek kadar yem ver ve birkaç gün boyunca dipte artık kalmadığından emin ol. Su değişiminde dibi sifonla, çürüyen yaprakları kes. Besin azaldıkça salyangozlar da azalır.
İkinci adım tuzaktır. Akşam ışıklar kapanınca tankın dibine haşlanmış bir kabak ya da salatalık dilimi koy. Sabah üzeri salyangozla dolu olur; dilimi salyangozlarla birlikte çıkar. Bunu birkaç gece tekrarla. Camdaki ve yapraklardaki salyangozları da gördükçe elle topla.
- Yemi azalt, dipte artık bırakma.
- Sifonla dibi ve çürüyen yaprakları temizle.
- Gece kabak ya da salatalık tuzağı kur, sabah topla.
- Görünen salyangozları ve yumurta kümelerini elle al.
Salyangoz ilacı kullanılmalı mı?
Piyasadaki salyangoz ilaçlarının çoğu bakır içerir. Bakır karidesleri ve diğer omurgasızları da öldürür, bazı hassas balıklara zarar verir ve tankta uzun süre kalabilir. Ayrıca bir anda ölen yüzlerce salyangoz çürüyerek amonyağı yükseltir.
Bu yüzden ilacı son çare olarak gör. Kullanacaksan karidesleri başka bir tanka al, ölü salyangozları gün gün topla ve sonrasında birkaç büyük su değişimi yap. Amonyak takibi için su değerleri yazısına bakabilirsin.
Salyangozun tanka girmesini önlemek
Yeni bitkiyi tanka koymadan önce yaprakları ve yaprak diplerini dikkatlice incele; jöle gibi şeffaf yumurta kümeleri ararsın. Bitkiyi çeşme suyunda iyice çalkala. Kesin bir çözüm istiyorsan laboratuvar kabında satılan doku kültürü bitkileri tercih et; bunlar salyangozdan tamamen arındırılmıştır.
Bitki seçimi ve hazırlığı için akvaryum bitkileri yazısına göz atabilirsin.
Salyangoz kalabalığı bir sorun değil, fazla yemin görünen yüzüdür.
Akvaryumda salyangoz kontrolünün anahtarı besini azaltmaktır: daha az yem, düzenli sifon, birkaç gece tuzak ve elle toplama. Bu yöntemler ilaçtan yavaş ama tanka zarar vermeden kalıcı sonuç verir.
Diğer temizlik konuları için akvaryum temizliği rehberine bakabilirsin.
Sık sorulan sorular
Akvaryumda salyangoz neden çoğalır?
Salyangoz sayısı besin miktarına göre artar. Dibe çöken yem, çürüyen yapraklar ve fazla yosun nüfusun hızla büyümesine yol açar.
Akvaryum salyangozları zararlı mı?
Az sayıda salyangoz zararlı değildir; yem artığı ve yosunla beslenir. Sorun sayılarının patlamasıdır; bu da genelde tanka fazla yem verildiğinin işaretidir.
Salyangozdan ilaçsız nasıl kurtulunur?
Yemi azaltın, dibi sifonlayın, akşam tankın dibine haşlanmış kabak dilimi koyup sabah üzerindeki salyangozlarla birlikte çıkarın ve gördüğünüz salyangozları elle toplayın.