Kılıç kuyruk (Xiphophorus hellerii), adını erkeğin kuyruk yüzgecinin altından uzanan kılıç biçimli uzantıdan alır. Lepistes ve plati ile aynı aileden, canlı doğuran, dayanıklı ve hareketli bir balıktır. Başlangıç tanklarında sık görülür; ama küçük tanklarda en çok sorun çıkaran canlı doğuran da odur.
Sebebi basit: kılıç kuyruk platiden belirgin şekilde büyür, hızlı yüzer ve erkekleri birbirine karşı sert olabilir. Bu yazıda kılıç kuyruk balığı bakımını bu üç özelliği hesaba katarak anlatıyorum.
Kılıç kuyruk kaç litrede yaşar?
Erkekler kılıçla birlikte 12–14 cm, dişiler 10–12 cm olur. Bu boyda, sürekli yüzen bir balık için 100 litre ve en az 80 cm tank uzunluğu iyi bir alt sınırdır. 60 litrelik tanklarda erkekler alan için daha çok kavga eder, dişiler de kaçacak yer bulamaz.
Kılıç kuyruk sert ve hafif bazik suyu sever; Türkiye’deki çoğu şebeke suyu bu iş için uygundur. Sıcaklıkta esnektir ama 24–26 °C en dengeli aralıktır.
- Hacim: en az 100 litre, tank uzunluğu 80 cm+.
- Sıcaklık: 22–27 °C (ideal 24–26).
- pH: 7.0–8.0, orta-sert su.
- Tankın üstü mutlaka kapalı olmalı.
Neden tanktan atlar?
Kılıç kuyruk iyi bir zıplayıcıdır. Kovalanan dişi ya da ürkmüş bir erkek kapaksız tanktan kolayca dışarı fırlar; sabah yerde kurumuş balık bulan akvaryumcuların büyük kısmı bu türle tanışmıştır. Kapak ya da sıkı bir file şarttır; filtre ve kablo boşluklarını da kapatın.
Atlamanın arkasında çoğu zaman stres vardır: tek erkeğe tek dişi düşen, saklanacak bitkisi olmayan tanklarda dişiler sürekli kovalanır. Bir sonraki başlık bu yüzden önemli.
Kaç erkek, kaç dişi alınmalı?
Her erkeğe en az üç dişi düşmesi gerekir. Tek erkek ve üç dört dişi en sorunsuz düzendir. İki erkek koyacaksanız tank 150 litrenin üzerinde olmalı; aksi halde baskın erkek diğerini sürekli kovalar ve zayıf olan yem yiyemez hale gelir.
Sadece erkeklerden oluşan bir grup da kurulabilir ama kalabalık olmalı (5 ve üzeri); iki üç erkek bir arada en kötü kombinasyondur. Yavru istemiyorsanız ya bu yolu seçin ya da sadece dişi tutun.
Beslenme
Hepçildir ve iştahlıdır. Temel olarak pul yem, buna ek olarak haftada birkaç kez donmuş artemia ya da kırmızı kurt verin. Bitkisel içerik de ister; spirulinalı pul yem ya da haşlanmış kabak dilimi ishal ve şişkinlik riskini azaltır.
Günde iki öğün yeterlidir. Kılıç kuyruk o kadar hızlı yer ki yavaş türler aç kalabilir; yemi yüzeyin iki ayrı noktasına serperek dağıtın.
Kılıç kuyruk ile hangi balıklar yaşar?
Benzer suyu seven barışçıl türlerle iyi geçinir: plati, moli, corydoras, zebra danio ve vatoz (bristlenose). Lepistesle de aynı suyu paylaşır ama erkek kılıç kuyruklar uzun kuyruklu lepistes erkeklerini rahatsız edebilir.
Kılıç kuyruk ile plati melezlenebilir; ikisini bir arada tutacaksanız saf hat bekleyemezsiniz. Uyum tablosu için birlikte yaşayabilen balıklar yazısına bakın.
Kılıç kuyruk için iki kural yeter: tankı geniş tutun, kapağı açık bırakmayın.
Kılıç kuyruk balığı bakımı, doğru tank boyu ve doğru cinsiyet oranıyla neredeyse kendiliğinden yürür. Geniş, kapaklı ve bitkili bir tankta 3–5 yıl yaşar, düzenli olarak da yavru verir.
Tür kartı için kılıç kuyruk sayfasına, yavrularla ilgilenecekseniz üretim kategorisine göz atın.
Sık sorulan sorular
Kılıç kuyruk balığı kaç litrede yaşar?
En az 100 litre ve 80 cm tank uzunluğu önerilir. Erkekler kılıçla birlikte 12–14 cm olur ve hızlı yüzer; küçük tanklarda kavga ve stres artar.
Kılıç kuyruk erkek dişi nasıl anlaşılır?
Erkeğin kuyruk yüzgecinin alt kısmında uzun bir kılıç uzantısı ve sivri bir anal yüzgeci (gonopodyum) bulunur. Dişi daha iridir, kuyruğu yuvarlaktır ve kılıcı yoktur.
Kılıç kuyruk ile plati aynı akvaryumda yaşar mı?
Evet, aynı suyu sever ve iyi geçinirler. Ancak iki tür birbiriyle melezlenebilir; saf hat istiyorsanız ayrı tanklarda tutun.